Szare Domy Festiwal Otwarty
to wydarzenie dedykowane
kulturze

[SDFO] Szare Domy Festiwal Otwarty odbywa się od czterech lat w kolonii mieszkaniowej Szare Domy na Warszawskim Mokotowie.

Stopniowo, na przestrzeni lat, tworzymy komplementarny portret osiedla, definiując jego dziedzictwo i kulturową tożsamość zarówno w kontekście historii obiektu, jak i czasów nam współczesnych.











projekt

Projekt Szare Domy Festiwal Otwarty (SDFO) to interdyscyplinarne wydarzenie podczas którego udostępniamy, zamknięte na co dzień, podwórka Szarych Domów. Program SDFO obejmuje spacery z licencjonowanymi przewodnikami, autorskie wykłady i warsztaty z udziałem autorytetów swoich dziedzin. Coroczna strefa książki i dobrego designu współtworzona przez czołowe warszawskie księgarnie, udostępnia ofertę nowości wydawniczych dedykowanych zarówno miastu, jak i szeroko rozumianej kulturze czy sztuce. Towarzyszą temu wystawy, koncerty i wieczorna potańcówka, wieńcząca jednodniowe święto osiedla.




cel

Ambicją festiwalu jest tworzenie cyklicznego wydarzenia na najwyższym poziomie merytorycznym i artystycznym, spełniającym oczekiwania najbardziej wymagających odbiorców pod względem kulturalnym i edukacyjnym. Zagadnienia poruszane podczas SDFO nawiązując do tożsamości Warszawy i Mokotowa, dotykają kluczowych dla współczesnej wspólnoty miasta tematów. Opowiadając historię składającą się na tożsamość dzielnicy, kreują współczesną odmianę lokalnego patriotyzmu, poczucie przynależności i międzypokoleniowy dialog. 



komunikacja

Założenia komunikacja Festiwalu opiera się na dwóch równoległych płaszczyznach. Pierwsza z nich, dotycząca kolonii mieszkaniowej MSW, ukazuje wybraną tematykę w kontekście osiedla, podczas gdy druga, stanowiąc jej uzupełnienie, obrazuje szersze tło poruszanego zagadnienia, co roku odmienne. Dzięki temu, projekt inicjuje wielopłaszczyznowy obraz Szarych Domów, w kontekście tego co warunkuje jego przeszłe i teraźniejsze otoczenie.



wdrożenie

Tworząc projekt Festiwalu poszukujemy alternatywnych środków wyrazu i form służących współczesnej, dynamicznej komunikacji. Mamy świadomość, że potrzeba edukacji najmłodszych
i międzypokoleniowa integracja, w odwołaniu do naszych tradycji i dziedzictwa, wymaga przemyślanej i sprofilowanej w atrakcyjny oraz nowoczesny sposób stymulacji. Dlatego do współpracy przy projekcie Festiwalu zapraszamy wybitnych specjalistów swoich dziedzin: varsavianistów, publicystów, historyków sztuki, konserwatorów zabytków  i młodych warszawskich artystów. Dzięki temu Festiwal zyskuje bardzo indywidualny i dynamiczny charakter.

SDFO to autorski projekt Marty Surowiec, która na przestrzeni lat digitalizuje i upowszechnia, poprzez Festiwal i fb.szaredomy, historię kolonii, propagując to co składa się na jej tożsamość
i dziedzictwo.



















Jan Stefanowicz
architekt niezapamiętany
SDFO 2O16

Pierwszą edycję Festiwalu poświęciliśmy projektantowi osiedla Szare Domy, osobie niemal zapomnianej.  W ramach projektu, w oparciu o wspomnienia odszukanych przez nas członków rodziny Jana Stefanowicza oraz archiwa polskich i zagranicznych instytucji, zrekonstruowaliśmy i udostępniliśmy w formie wystawy i wykładu portret projektanta, obejmujący jego życie rodzinne i zawodowe.












obiekt 1530-A
SDFO 2O17

Druga edycja Festiwalu w całości poświęcona została modernistycznej idei osiedla w kontekście nowoczesnych założeń warszawskiego systemu planowania przestrzennego, który należał do najlepszych, w skali światowej, wzorców swojej epoki. Przybliżając gościom SDFO architekturę obiektu i genezę jego powstania, ukazaliśmy interdyscyplinarne zaplecze nowo kształtującej się myśli polskiej architektury i nurtów stolicznej awangardy okresu międzywojennego.

Forma kolonii Szare Domy, prezentująca uniwersalne wartości dobrego budownictwa, stała się punktem wyjścia dla dyskusji o współczesnej definicji zabytku oraz problemach waloryzacji i rewitalizacji dziedzictwa modernizmu.












Mieszkańców Portret Własny
SDFO 2O18

Trzecia edycja SDFO została zadedykowana najstarszej społeczności Szarych Domów.

W 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości, stworzyliśmy wielowątkową faktografię wykorzystująca niecodziennie życiorysy pierwszych mieszkańców kolonii, należących do warszawskiej elity (Zuli Pogorzelskiej, Jacka Rotmila, Lecha Niemojewskiego, Kazimierza Lucjana Pierackiego, Mai Berezowskiej, Ewy Szelburg-Zarembiny, Tytusa Benniego i innych) jako asumpt do zaprezentowania kultury artystycznej, potencjału umysłowego oraz modelu budowania podmiotowości II Rzeczypospolitej.













Tu żyję Tu pracuję
Mokotowski Remake Modernizmu
SDFO 2O19

Czwarta edycja SDFO tu żyję tu pracuję . mokotowski remake modernizmu oscylowała wokół pytań: co leży u podstaw idei, jaka jest jej materialna i niematerialna wartość, co warunkuje jej właściwą, nie tracącą nic ze swojej aktualności, realizację?

Co decyduje o tożsamości miejsca i sprawia, że odmiennie interpretujemy to samo wydarzenie? Czy wspomnienia mają indywidualny charakter? Tak postawione pytania w przestrzeni kolonii Szare Domy służyły zainicjowaniu dyskusji – czym jest w istocie pamięć? Czy – i jak – można ją chronić?













pamiętajcie o ogrodach
SDFO 2O20

W pierwotnych założeniach Festiwal miał się koncentrować na temacie klimatycznych przemian i realnego zagrożenia zachodzącego w naszym środowisku. Mieliśmy mówić o dobie transformacji, społecznych i ekonomicznych przemianach  wynikających z ogólnoświatowej gospodarki, i o tym jak oddolnie możemy wpływać na najbliższe nam środowisko. Mimo proekologicznej tematyki formuła Festiwalu zakładała komunikację poprzez sztukę, kulturę i dopiero naukę. Z powodu Covida-19, założenia 5. SDFO musiały ulec całkowitej modyfikacji , a struktura wydarzenia przebudowie. W miejsce standardowego programu Festiwalu powstała wystawa, książka i strona szaredomy.online.




















(c)2020 szaredomy.online
wszystkie prawa zastrzeżone 

projekt Marta Surowiec
wdrożenie Media 2.0


     
  








































        

Szare Domy Festiwal Otwarty
25 06 2016

Zapoczątkował trwający od 5 lat cykl, otwierający na jeden dzień w roku podwórka kolonii. Podczas święta Szarych Domów, cała uwaga skoncentrowana jest na poznawaniu osiedla nie tylko przez zwiedzających ale i samych mieszkańców. Podwórka Szarych Domów to doskonała przestrzeń do tego, aby w naturalny sposób doświadczać dobrej architektury i warszawskich tradycji składającej się na dziedzictwo miasta. Poprzez budowę świadomości historycznej kolonii i tego co składa się na jej tożsamość utrwalamy dobre wzorce związane z ochroną zabytków miasta. Edukacja poprzez kulturę i sztukę to doskonałe narzędzie służące międzypokoleniowej integracji, budującej wspólnotę osiedla, Mokotowa i Warszawy.




Szare Domy, 2016
podwórko przy Narbutta 82

fot: szaredomy.online




Szare Domy Festiwal Otwarty - początek

Opowiadanie historii Szarych Domów naturalnie musiało zacząć się od twórcy osiedla. Pierwsze reaserch nie przyniósł niemal żadnych rezultatów wiedza o Janie Stefanowiczu był  bardzo fragmentaryczna. Zaledwie kilka faktów, ściśle związanych z realizacjami architekta i zupełnie nic na temat jego życia prywatnego.  Z Warszawy poszukiwania przeniosły się do Gdyni gdzie na połowie kartki A4 w 1948 roku Jan Stefanowicz spisał swój życiorys. To ten mały kawałek papieru odnaleziony w archiwum miasta dał początek projektowi odtwarzania nie tylko biografii architekta ale i historii samego obiektu, a w wyniku badań i poszukiwań składających się na archiwum kolonii, potrzebie popularyzacji zgromadzonej wiedzy i przywrócenia Janowi Stefanowiczowi należytego miejsca wśród czołowych projektantów polskiego modernizmu.

Poza profilem kolonii FB.Szare Domy, Szare Domy Festiwal Otwarty, wydaną w 2020 roku przeze mnie książką, stroną www, w pełni dedykowaną spuściźnie kolonii jest w tej historii ukryta jeszcze jedna wartość. Projekt zrodzony z osobistej pasji przyniósł wiele emocji nie tylko mnie, ale i rodzinie Jana Stefanowicza. Każdy odnaleziony przeze mnie dokument, zdjęcie czy informacja na temat architekta poza tworzonym archiwum trafiała do rąk córki  projektanta p. Janiny Stefanowicz-Schmidt i jego wnuczki Magdaleny Schmidt -Góry, jego wnuczki, a wtedy nawet najważniejszy fakt staje się osobista historią ojca czy dziadka i to właśnie zwracanie zagubionych pamiątek bliskim było najbardziej wzruszającym momentem tej inicjatywy.






SDFO 2016
Jan Stefanowicz Architekt Niezapamiętany

Podczas pierwszej edycji zapoczątkowany został proces „przywracania” Jana Stefanowicza i jego dziedzictwa szerszemu odbiorcy. Znaczna większość ze zgromadzonych materiałów dotyczących projektanta Szarych Domów nie była wcześniej nigdzie upubliczniana. Dziś szereg ogólnie dostępnych archiwów zostało zaktualizowany o wiedzę dającą początek projektowi Festiwalu w 2016 roku, realizując tym samym główny cel projektu – ocalenie od zapomnienia człowieka i jego historii.


program SDFO 2016 obejmował
spacer inaugurujący festiwal
Historia Mokotowa czyli między Puławską, a Szarymi Domami
prowadzący Adrian Sobieszczański


wystawy
Jan Stefanowicz, Architekt Niezapamiętany
Szare Domy_oś czasu


kiermasz książki
stoisko patronackie Fundacji Bęc Zmiana


warsztaty
Pracownia-tryktrak
budowa makiety Szarych Domów 
Tere fere kuku_Festiwal Otwarty dla dzieci
blok tematyczny podwórkowe zabawy
przedwojennej Warszawy
Archiklocki – klocki Szare Domy
Mural_Krzyżówka


wykłady
Historia spółdzielni mieszkaniowej Szare Domy na warszawskim Starym Mokotowie
prowadzący Monika Kuhnke
Szare Domy, problematyka konserwatorska
prowadzący  Michal Krasucki
Szare Domy, ku przestrzeni wspólnej - modernistyczne założenia, a współczesna praktyka zamieszkiwania
prowadzący Monika Powalisz
Początki awangardy polskiej 1926. Jan Stefanowicz i środowisko Stowarzyszenia Architektów Polskich 
prowadzący Grzegorz Mika


koncert wieczorny
Warszawska Kapela Sentymentalna












(c)2020 szaredomy.online
wszystkie prawa zastrzeżone 

projekt Marta Surowiec
wdrożenie Media 2.0